Blog

Verbinden en verbanden (Column)
woensdag, 23 maart 2016 01:00

Verbinden en verbanden (Column)

Wanneer het gaat over lassen en kwaliteitsborging, dan gaat het al gauw over wet- en regelgeving, over compliance. Wat meer gechargeerd: over het doen wat anderen vinden dat je moet doen, over het 'halen' van je volgende audit. Terwijl het volgens mij zou moeten gaan over doen wat je zelf vindt dat nodig is. Over echte kwaliteit = klanttevredenheid.

Overal in de industrie, dus ook in de machinebouw, kom je mensen tegen die -op z'n zachtst gezegd- niet blij zijn met van hogerhand opgelegde regeltjes, 'wettelijk verplichte' keuringen, certificeringen enz. Volgens mij is dat te kort door de bocht.

Europese productregelgeving

Lassen komt in de machinebouw op heel veel plaatsen en manieren voor, maar als er sprake is van certificering hebben we het al gauw over drukapparatuur en over (staal-)constructies. Beide zijn het onderwerp van Europese productregelgeving, namelijk de Richtlijn Drukapparatuur 97/23/EG (Pressure Equipment Directive, PED) resp. de Verordening Bouwproducten (EU) 2011/305 (Construction Products Regulation, (CPR).

Dergelijke Europese productregelgeving is altijd opgebouwd volgens het principe dat naarmate de risico's voor de gebruikers toenemen, de fabrikant aan zwaardere eisen moet voldoen om de veiligheid van zijn product te kunnen aantonen. Binnen de machinebouw hebben we het dan in feite nog niet zo slecht, want ga maar na: in de overgrote meerderheid van de gevallen mag de fabrikant volledig in eigen beheer aan deze verplichtingen voldoen (zelfcertificering). Hoe gemakkelijk wil je het hebben? Nu weten u en ik maar al te goed dat daar ook nadelen aan kleven. Natuurlijk in de eerste plaats voor de gebruikers die nog te vaak geconfronteerd worden met onveilige machines van fabrikanten die soms te goeder trouw zijn, maar vaak ook doelbewust proberen om "ermee weg te komen". Die laatste groep benadeelt ook andere fabrikanten die zich wel goed op de hoogte stellen van de huidige stand der techniek en hun machines conform de Machinerichtlijn (MR) en actuele normen ontwerpen. Het Level playing field, wat u zegt. Onder de Machinerichtlijn hoeft echter uitsluitend Voor de in Bijlage IV genoemde machines en veiligheidscomponenten een geaccrediteerde, onafhankelijke derde partij, een zogenaamde Notified Body, over de schouder mee te kijken bij de conformiteitbeoordelingsprocedure. 

Onder de PED en CPR liggen die verhoudingen heel anders. Wanneer uw product onder deze regelgeving valt, krijg je veel sneller te maken met externe partijen die iets moeten vinden van het ontwerp, de las- en andere productiemethoden en de testresultaten - en ook van de kwaliteitsborging bij serieproductie. Vervelend, lastig? Misschien wel, maar vanuit het oogpunt van veiligheid wel heel begrijpelijk: deze regelgeving is namelijk van toepassing op producten die, wanneer het mis gaat, grote tot zeer grote gevolgen kunnen hebben voor de gebruikers. Waar de gevolgen van (bedrijfs-)ongevallen bij machines meestal "beperkt" blijven tot één of hooguit enkele personen, is de gevarenzone bij het falen van een lasnaad van een drukvat met een grote 'inhoud x werkdruk' vele malen groter en kunnen er veel slachtoffers vallen. Zeker als het ook nog eens gaat om een gevaarlijke inhoud. Eenzelfde afweging geldt voor gelaste constructies die bijdragen aan de prestaties van bouwwerken, van bedrijfshallen tot bruggen: het falen daarvan heeft per definitie direct gevolgen voor de integriteit van het bouwwerk, waarbij veel slachtoffers kunnen vallen. 

Minder laisser faire

Het is dus niet zo vreemd dat je te maken krijgt met verdergaande verplichtingen en minder "laisser fare". En de vraag is, of dat zo erg is. Als fabrikant moet je ook van dit soort producten kunnen aantonen dat ze veilig zijn en het zal duidelijk zijn dat het instemmend gebrom van die ene ervaren lasser in uw bedrijf dan niet voldoende is als bewijsmateriaal. 

Maar hoe pak je het dan wel aan op een zodanige manier dat je er in alle oprechtheid van overtuigd kunt zijn, dat je veilige producten levert? Dat je je klanten niet aan onacceptabele hoge risico's blootstelt? Dat je dus daadwerkelijk de kwaliteit levert die je belooft? En dat zo'n goede bewijsvoering ook nog helpt om je aansprakelijkheidsrisico's -nu en in de toekomst- beheersbaar te houden en dat je compliant bent aan alle van toepassing zijnde wet- en regelgeving, dat is dan natuurlijk mooi meegenomen. 

Om dat nu allemaal zelf te gaan bedenken is nog best een lastige klus, want hoe weet je nou wanneer "goed" goed genoeg is? Je zou al die regeltjes uit Brussel misschien ook eens kunnen beschouwen als een nuttig hulpmiddel dat precies aangeeft wat en hoe je moet doen om je bewijsvoering voor een veilig product rond te krijgen. 

Niet voor een ander, niet om de auditor te overtuigen, maar om jezelf van een goede nachtrust te verzekeren. Slaap lekker! 

 

Dit artikel verscheen eerder als column in NEN Machinebouw Nieuws

dr. H.R. (Harry) Borsje

sr. adviseur industriële veiligheid

T. +31 (0)88 220 15 56
E. iv@tcpm.nl  

Onze aanpak voor groei

TCPM is een onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau met ruim 200 medewerkers en 5 vestigingen in Nederland. We groeien al meer dan 25 jaar, samen met onze klanten. Die kennen we dan ook door en door. 

Ook groeien? Wij helpen u met complete en integrale oplossingen voor uw industriële omgeving. We maken industriële bedrijven beter door strategisch meedenken te koppelen aan een slimme en praktische aanpak. Onze combinatie van engineering, industriële veiligheid en projectmanagement is daarbij de sleutel.

Contact

Hoofdkantoor TCPM

Boogschutterstraat 40
7324 BA Apeldoorn

T. +31 (0)88 220 14 00
E. tcpm@tcpm.nl 

Bekijk alle vestigingen

©2019 TCPM. All Rights Reserved. Designed By MarkT-DEsign

Zoeken