Blog

Verouderde CE-markering?
dinsdag, 31 oktober 2017 11:17

Verouderde CE-markering?

Vraag: In onze fabriek wordt een nieuwe productielijn gerealiseerd, die grotendeels bestaat uit een aantal nieuwe, CE-gemarkeerde machines, die door een systeemintegrator aan elkaar worden gekoppeld. Echter, één van de machines is al een wat ouder beestje met bouwjaar 1996. Voor onze huidige producten voldoet die nog uitstekend, de lijn zorgt met name voor een vergaand geautomatiseerde aan- en afvoer van materialen en producten. Deze machine is destijds CE-gemarkeerd op de markt gebracht en wordt in de nieuwe productielijn toegepast binnen alle relevante oorspronkelijke bedrijfsparameters met betrekking tot bv. verwerkte materialen, snelheid, enz. We beschikken over de volledige oorspronkelijke gebruikersdocumentatie, inclusief de Verklaring van Overeenstemming (VvO). Deze VvO is – logisch natuurlijk – opgesteld onder de toenmalige, eerste versie van de Machinerichtlijn 89/392/EEG.

De complete productielijn dient – uiteraard – te worden opgeleverd met CE-markering onder de huidige, derde versie van de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Het is duidelijk, dat daarvoor met name moet worden gekeken naar de eventuele risico’s bij de interfaces tussen de CE-gemarkeerde machines. Het punt waarover nu discussie is ontstaan, is of het voor de huidige ‘fabrikant’ van de lijn mogelijk is om deze van de overkoepelende CE-markering te voorzien zonder de oude machine in zijn geheel opnieuw en naar de huidige stand der techniek te beoordelen. Als dat niet kan, is het probleem dat we niet beschikken over het volledige oorspronkelijke Technische (Constructie) Dossier. Daarnaast zullen er zullen ongetwijfeld aspecten naar boven komen, die niet meer overeenkomen met de huidige stand der techniek.

Antwoord

Het is om te beginnen belangrijk om te onderkennen dat Europese productrichtlijnen, die leiden tot de verplichting tot CE-markering, uitsluitend van toepassing zijn op het moment dat een product, zoals een machine, voor het eerst op de markt is of wordt gebracht (c.q. in gebruik wordt genomen in het geval van de Machinerichtlijn). De fabrikant verklaart met zijn VvO en de CE-markering op het product dat, naar zijn beoordeling en eventueel onderschreven door een Notified Body, het product voldoet aan de op dát moment geldende essentiële veiligheids- en gezondheidseisen, van alle van toepassing zijnde richtlijnen, naar de op dat moment geldende stand der techniek.

Als de betreffende machine in 1996 op terechte gronden met CE-markering op de markt is gebracht en de afgelopen 20 jaar correct en doelmatig is onderhouden, is de CE-markering nog steeds geldig en mag de machine binnen het raamwerk van de Europese productregelgeving gewoon in gebruik blijven. Dat geldt zelfs als de machine van vóór 1995 was geweest, dus voordat er überhaupt sprake was van de verplichting tot CE-markering, en de machine aan de toenmalige nationale wet- en regelgeving voldeed. Zolang een dergelijke machine niet ingrijpend wordt gewijzigd, d.w.z. zolang er geen wijzigingen aan worden uitgevoerd, die leiden tot nieuwe of grotere risico’s, hoeft deze niet voor de productregelgeving ‘als nieuw’ te worden beschouwd en dus niet opnieuw – naar de huidige versie van de richtlijn c.q. naar de huidige stand der techniek – een conformiteitsbeoordeling te ondergaan.

Wil dat nu zeggen, dat we het als voldoende beoordeelde veiligheidsniveau of de risicoreducerende oplossingen van 20 jaar geleden vandaag de dag klakkeloos mogen (vanuit het oogpunt van de leverancier) of moeten (vanuit het oogpunt van de koper) accepteren? Zeker niet!

Bij bedrijfsmatig gebruik van machines geldt, dat de werkgever onder de arbowet – die daarvoor aanhaakt bij de Europese sociale Richtlijn Arbeidsmiddelen – verplicht is bij ingebruikname en periodiek te beoordelen of zijn machines (nog) voldoende veilig zijn voor zijn werknemers onder zijn specifieke bedrijfsomstandigheden (de particulier en de ZZP-er zijn daar zelf verantwoordelijk voor). Zo nodig zal de werkgever voor een machine of machinelijn aanvullende risicoreducerende maatregelen moeten treffen, zoals extra afschermingen of beveiligingen, voor risico’s die – inmiddels – als onaanvaardbaar moeten worden beschouwd. De werkgever is daarbij niet gehouden aan het beginsel van geïntegreerde veiligheid dat de Machinerichtlijn wel aan de fabrikant oplegt, waaronder de verplichte volgorde om gevaren en risico’s weg te nemen door een inherent veilig ontwerp, dan het toepassen van afschermingen en beveiligingen en ten slotte het informeren van de gebruiker.

In het geval van jullie integratie van machines tot een samengestelde productielijn kan de systeemintegrator de oude, maar nog steeds CE-gemarkeerde machine – net als de andere, nieuw CE-gemarkeerde machines – beschouwen als ‘black box’, die niet zelf opnieuw CE-gemarkeerd hoeft te worden. Ervan uitgaande, dat de integratie gerealiseerd kan worden zonder de oude of de nieuwe machines ingrijpend te wijzigen, kan de overkoepelende VvO worden opgesteld c.q. de CE-markering worden aangebracht onder verwijzing – in het Technisch Dossier – naar de onderliggende oorspronkelijke Verklaringen. Bij een goed uitgevoerde risicobeoordeling van het samenstel komen vanzelf de eventueel naar de huidige maatstaven als onvoldoende te beschouwen afschermingen en beveiligingen van de oude machine boven water. Voor zover die niet al door overkoepelende risicoreducerende maatregelen voor de complete lijn afdoende worden aangepakt, denk aan een integraal hekwerk met door de centrale veiligheidsbesturing bewaakte toegangsdeuren of aan een centrale netscheider, zullen aanvullende maatregelen moeten worden gerealiseerd.

Samenvattend: het concept van ‘verouderde CE-markering’ bestaat niet, omdat elke CE-markering uitsluitend geldt voor het unieke moment in de tijd dat het betreffende product voor het eerst op de markt is gebracht. Latere wijzigingen in de betreffende richtlijnen hebben hierop daarom geen invloed. Dat neemt niet weg, dat de inzichten in wat maatschappelijk als ‘voldoende veilig’ kan worden beschouwd wel degelijk aan verandering onderhevig zijn en dat de fabrikant en de werkgever hierin ieder hun verantwoordelijkheid dienen te nemen.

(Bron: Safety! nr.5/2017)

Heeft u vragen of wilt u meer informatie n.a.v. van dit artikel dan kunt u contact opnemen met onderstaand contactpersoon!

dr. H.R. (Harry) Borsje

sr. adviseur industriële veiligheid

T. +31 (0)6-1213 09 96
E. h.borsje@tcpm.nl 

Onze aanpak voor groei

TCPM is een onafhankelijk ingenieurs- en adviesbureau met ruim 200 medewerkers en 5 vestigingen in Nederland. We groeien al meer dan 25 jaar, samen met onze klanten. Die kennen we dan ook door en door. 

Ook groeien? Wij helpen u met complete en integrale oplossingen voor uw industriële omgeving. We maken industriële bedrijven beter door strategisch meedenken te koppelen aan een slimme en praktische aanpak. Onze combinatie van engineering, industriële veiligheid en projectmanagement is daarbij de sleutel.

Contact

Hoofdkantoor TCPM

Boogschutterstraat 40
7324 BA Apeldoorn

T. +31 (0)88 220 14 00
E. tcpm@tcpm.nl 

Bekijk alle vestigingen

© 2018 TCPM. All Rights Reserved. Designed By MarkT-DEsign

Zoeken