Intrinsieke veiligheid begint met de juiste vragen
Geschreven door Cees van Rekum, Technisch directeur TCPM
Geschreven door Cees van Rekum, Technisch directeur TCPM
Diep in ons hart zijn we engineers bij TCPM. Mensen die zich thuis voelen bij puzzelstukken en bij systemen die kloppen omdat ze begrepen zijn. Niet het antwoord staat voorop, maar het waarom achter de vraag. Precies daarom past industriële veiligheid zo naadloos in ons totale dienstenpakket. Wanneer we naar een proces, product of machine kijken, beginnen we bij de functie. Waarom loopt dit proces zoals het loopt? Wat is de bedoelde werking van een subsysteem? En vooral: op welk moment in het gebruik ontstaat een risico? Pas als die vragen helder zijn, wordt zichtbaar welke oplossingen logisch zijn en welke slechts symptoombestrijding blijken. Goede vragen stellen is dan ook een zelfverklaarde kernkwaliteit van onze veiligheidsadviseurs. En terecht, want daarin zit vaak het verschil tussen formele veiligheid en werkelijke veiligheid.
Die vragen spelen niet in één moment of fase, maar in alle levensfasen van een proces, product of machine. Denk aan productielijnen uit de jaren tachtig of negentig die vandaag de dag toe zijn aan vernieuwing. Ontwerpkeuzes die destijds logisch waren, moeten zich nu verhouden tot productie-KPI’s van 2026, ander type/niveau van gebruikers, een ingrijpend aangepast wettelijk kader, en een sterk veranderd technologisch landschap. Met name in
de automatisering is inmiddels veel meer mogelijk, maar meer techniek betekent niet automatisch meer veiligheid wanneer oud en nieuw zonder samenhang worden gecombineerd.
Op dat snijvlak richt TCPM zich op wat wij intrinsieke veiligheid noemen. Niet als theoretisch begrip, maar als manier van denken. Veiligheid ontstaat door samenhang: tussen levensfasen, ontwerpfasen
en de verschillende gebruikersgroepen van een proces of product. Ontwerpers, operators, onderhoudsmonteurs en engineers kijken ieder vanuit hun eigen context naar hetzelfde systeem. Onveiligheid ontstaat zelden door een gebrek aan maatregelen, maar door gebrek aan verbinding tussen die perspectieven.
Intrinsieke veiligheid begint daarom met het expliciet maken van context. Wat is het doel van deze fase? Wie gebruikt het systeem hier, en wat verandert er ten opzichte van de vorige fase? Door die vragen
consequent te stellen, worden aannames zichtbaar en verschuiven risico’s niet ongemerkt. Onze risicoanalyses ondersteunen deze blik per definitie. Dat vraagt een andere houding: minder afvinken, meer begrijpen. Minder denken in losse disciplines, meer in samenhangende systemen. Voor engineers is dat geen vreemde gedachte. Het is precies hoe goede systemen altijd al worden gebouwd.
Een TCPM veiligheidsadviseur kijkt als buitenstaander onbevangen naar het bestaande systeem, proces of de gekozen ontwerprichting. Juist die frisse blik maakt het mogelijk om tijdig bij te sturen, waardoor wijzigingen later in het traject worden voorkomen. En omdat vreemde ogen ook een beetje dwingen, zetten managementteams ons veiligheidsteam bewust in om veiligheidsdoelen echt te verankeren. Intrinsiek en integraal, direct onder de huid van de organisatie!
Meer weten over intrinsieke veiligheid? Neem contact op met ons voor meer informatie.
